کشاورزی پایدار

نوشته شده توسط Super User
 


نتیجه تصویری برای کشاورزی پایدار
آب به لحاظ کمی و کیفی عامل محدود کننده اصلی در افزایش تولیدات کشاورزی است.لذا بهره برداری صحیح و اصولی ازآن و افزایش راندمان آب به لحاظ کمی و کیفی عامل محدود کننده اصلی در افزایشتولیدات کشاورزی میباشد.لذا بهره برداری صحیح و اصولی از آن و افزایش راندمان آب بهلحاظ کمی و کیفی عامل محدود کننده اصلی در افزایش تولیدات کشاورزی است.لذا بهرهبرداری صحیح و اصولی از آن و افزایش راندمان ؛انتقال . کاربرد آب در مزرعه یکی ازراهکارهای اساسی جهت مقابله با با این محدویت است.
ایران اساسا وامدارکشاورزی است تا صنعت ؛با وجود تغییرات بسیاری که در 50 سال اخیر در کشاورزی ایجادشده هنوز نظام کشاورزی تثبیت نشده است علت اصلی این امربی توجهی به کشاورزیپایدار؛مقطعی کار کردن ها؛برنامه نداشتن ها و کارغیر علمی کردن است که می بایست جهت رفع آن اقدامات اساسی بعمل آید.
در حال حاضر با بحران آب مواجه هستیم و در 10سال آینده هم با بحران خاک مواجه خواهیم شد و اوضاع بسیار بدترخواهد شد.بنابرین لازماست تغییرات اساسی در دیدگاههایمان بوجود آوریم.باید کارهای زیر بخشی؛حوزه ای ومنطقه ای را کنار گذاشت وبحث آب و خاک را ملی بدانیم وسیاست آب محوری را مورد توجه قرار دهیم که اگر غیر از این باشد عواقب و آثار بعدی آن جبران ناپذیر
خواهدبود.ما در حال گذر از یک سیستم سنتی به مدرن هستیم پس واقع بین تر باشیم.سیستم سنتیدیگر جوابگوی هزینه های امروز جمعیت نیست .جمعیت زیاد است و جمعیت هم غذا می خواهددستگاههای متولی تامین غذای مردم چاره اندیشی نکنند.
کل منابع آب قابلاستحصال و قابل مصرف در فارس 5/11 میلیارد متر مکعب است که 90 در صد آن اعم از سطحی و زیر زمینی به بخش کشاورزی اختصاص دارد که 40 در صد از آن به مصرف گیاهان می رسد و 60 در صد آن به هدر می رود و در کل کشورمنابع آب قابل استحصال 130 میلیاردمتر مکعباست که هر ساله موفق به استحصال90 متر مکعب آن شده ایم. 95 در صد از 90 میلیارد مترمکعب یعنی 86 میلیاردمتر مکعب در سال در بخش کشاورزی وبرای آبیاری حدود 8 میلیون هکتار از اراضی و باغی مصرف می گردد که عملا 70 در صد آن به هدر می رود.

نتیجه تصویری برای کشاورزی پایدار
در 98در صد از دشت های استان میزان تخلیه سالانه آب بیشتر از میزان تغذیه است .یعنیی الان آب زیر زمینی منفی است .عدم بهره برداری مطلوب از آب سبب شده که انسان ازلحاظ منابع آب با بحران مواجه گردد و هرروز بخشی از اراضی مستعد کشاورزی اززیر کشت خارج می شود.در شهرستان نی ریز؛ ارسنجان ؛داراب و بخش هایی از شیراز(کربال وداریون)با توجه به کاهش سفره های زیر زمینی و آبهای سطحی هزاران هکتار از اراضی غیرقابل کشت شده است.در شهرستان داراب 500 حلقه چاه در دوسه ساله اخیر کاملا خشک شده است ودر نتیجه ی شرایط بوجود آمده در شهرستانهای فوق هزاران نفر بیکار شده اند.
قبل از دهه پنجاه تنها 5000 حلقه چاه آب کشاورزی در فارس حفر شده بود متاسفانهتا پایان سال 1383 تعداد چاه های حفر شده به حدود 61000 حلقه رسیده است.در دشت های ممنوعه به وفورچاه های عمیق ونیمه عمیق حفر شده و دشتهای فارس با توجه به وضعیتفعلی به چهار قسمت فوق بحرانی؛بحرانی؛نیمه بحرانی وغیر بحرانی طبقه بندی شده است
با توجه به روند مصرف آب که درسال 1375 برابر6/86 میلیارد متر مکعب و در سال 1380برابر1/93 میلیارد متر مکعب شده است پیشبینی می شود مصرف آب در کشور درسال1400له رقمی معادل 113 میلیارد متر مکعب برسد.
بنابرین یکی از چالشهای اصلی درمدیریت امور آب کشورمحدودیتهای ذاتی آب و چگونگی بهره برداری از آن است.با توجهبه موارد فوق الذکروچالشهای پیش روی چه باید کرد؟
در این راستا شرح خدماتی برگرفته از آیین نامه بهینه سازی مصرف آب کشاورزی وسایر منابع تحت عنوان اصلاح وبهبودروشهای آبیاری و استفاده بهینه از آب پیشنهاد میشود؛امید است که مورد بررسی ودر دستورکار قرار گیرد.
این طرحها وروشها همان حفاظت خاک و پوشش گیاهی ؛اجرای طرحهای آبخیزداری وتغذیه مصنوعی؛تسطیح ونوسازی اراضی ؛احداث کانالهای آبیاری؛جلوگیری ازحفرچاه های غیر مجاز؛اجرای آبیاری نوین وخاک ورزی اصولی با رعایت تنوع کشت می باشد.
این خدمات اجرا نخواهد شد مگر با تلاش و خرد جمعی متولیان امر آب وکشاورزی درابعاد فنی وحمایت های مالی از بهره برداران واقعی آب کشاورزی با بدست گرفتن امور آبدر مزرعه وکانالهای انتقال اعم از انتقال وتوزیع و بهره برداری بهینه.
پس بیاییم شرایط را برای یک کشاورزی خوب و پر رونق و کم هزینه فراهم کنیم تا اثرات آن بسرعت نمایان و کشاورزی اقتصادی شود.نمونه ی آن دشت مغان.
راهکارهایپیشنهادی:
1-
ایجاد یا تکمیل شبکه های مدرن و استفاده از فن آوری های نوین درجمع آوری اطلاعات پایه منابع آب و ارزیابی وحفاظت منابع آب.
2-
مطالعه وتعیین اثرات عوامل طبیعی وغیر طبیعی بر منابع آب بویژه بر منابع آب نواحی مستعد خشکسالی وسیلابی.
3-
تقویت منابع آب تجدید شونده.
4-
مقابله پیشگیرانه با پدیده های خشکسالی و آموزش های علمی وکاربردی درزمیینه مدیریت بحران آب به کارشناسان و مدیران ودست اندر کار منابع آب.
5-
آمایش مناسب سرزمین؛توزیع مناسب جمعیت و در نتیجه توزیع مناسب بهره برداری از منابع آب .
6-
آموزشهای عمومی در فرهنگ آب به منظورارتقای بهره برداری از آب.
7-
افزایش سرمایه گذاری دولت در زمینه مطالعات پایه و اجرای طرحهای توسعه پایدارمنابع آب.
8-
تعیین الگوی کشت.
9-
تعیین الگوی مصرف بهینه آب با توجه به خالص نیاز آبی محصولات مختلف.
با توجه به این که آب وخاک دو عامل طبیعی اساسی و پایداری کشاورزی است وفارس هم در منطقه خشک وجزء مناطق کم آب هست می بایست موارد نه گانه فوق پی گیری و به مرحله اجرا درآیدکه اهمیت بر نامه ریزی در حصول نتیجه با ایجاد تعاونیها وتشکلهای آب بران با هدف واگذاری مسولیت و وظایف به آنها بیشتر به چشم می خورد که این تشکلها و انجمنهای صنفی می توانندبا مدیریت صحیح توزیع؛مصرف وصرفه جویی در مصرف ؛میزان بهره وری وراندمان راافزایش دهد.شرکتهای تعاونی تولید هم می توانند با مدیریت صحیح از خاک که ثروت طبیعی است استفاده بهینه وبرای نسلهای آینده موثر وپویا واقغ شوند.
این شرکتها با اهداف بلند پایه خود (یکپارچه سازی اراضی؛مکانیزه نمودن واحد تولید وحمایتهای بعد ازتولید)می توانند ضمن حفظ این سرمایه با پذیرفتن وظایف ومسولیت های خودشان رسالت مهمی رادر بخش خدمات رسانی به بهره برداران و تولید کنندگان عرصه کشاورزی به عهده گیرند.
نتیجه اینکه تشکلهای آب بران در جهت ساماندهی وبرنامه ریزی در بخش آب وتعاونیهای تولیدبا ساماندهی و برنامه ریزی در بخش خاک می توانندبا تفاهم ؛ تشریک مساعی و قرار گرفتن در کنار یکدیگربه عنوان دو عنصرجدایی ناپذیررسالت مهمی را دراستفاده بهینه از آب و خاک و افرایش تولید بعهده گیرند.
از این رومطالعات اجتماعی و جایگاه مسایل اجتماعی بعنوان یک ضرورت است؛درایجاد توسعه  وگسترش آنها باید مورد توجه قرار گیرد.

نتیجه تصویری برای کشاورزی پایدار
در طراحی دو تشکل گفته شده تاکید بر هدف ایجاد آن یعنی پیونداجتماعی بین بهره برداران به ویژه روابط فرهنگی واجتماعی و هدایت مطلوب آن است که مشکلات عمده سر راه را می توانند رفع نمایند.
پس از تحقق هدف فوق همفکری؛تبادل نظروهمیاریهای ایجاد شده ودانش فنی کشاورزان به سطح مطلوبی ارتقاء مییابد مشروط بر اینکه هر گونه اقدامی در جهت ساماندهی(چه ملی وچه منطقه ای ومحلی)مشارکت افراد ذینفع را به دنبال داشته باشد بنابرین توسعه تشکلهای آب بران دردل شرکتهای تعاونی و تولید و واگذاری آب و خاک کشاورزی به آنها از اهمیت وجایگاهویژه ای برخورداراست که می توانند در برداشت مناسب این منابع حیاتی و توسعه پایدارکشاورزی تاثیرگذار باشد.
اما برنامه مدیریتآب در مزرعه باید بدنبال اهدافی باشد تا بتواند نقش مردم و بهره برداران را در محضر و مشارکت آنهاجذب کند که اهمآن عبارتنداز
-
اطمینان حاصل از افزایش راندمان؛انتقال وکاربردآب در مزرعه.
-
ترویج فعالیت های مدیریت آب در مزرعه برای افزایش محصولات
-
به حرکت درآوردن کشاورزان برای سهیم شدن در هزینه های پروژه های آب و خاک
-
ظرفیت سازی وساماندهی مصرف کنندگان آب جهت مدیریت ونگهداری سیستمها و تجهیزات آبیاری.
-
ساماندهی تشکلهای آب بران با مسولیت پذیری و وظایف زیر:
1-
پی گیری اجرای طرحهای زهکشی و شبکه های آبیاری
2-
نصب امکانات و تجهیزات چاهای آب
3-
پی گیریواجرای مخازن ذخیره آب در مناطق بارانی و اجرای طرح های آبخیزداری
4-
پی گیریتوسعه مکانهای استحصال آب باران در مناطق بارانی
5-
اجرای طر ح های آبیاری تحتفشارو دیگر روشهای آبیاری نوین
6-
جلوگیری ازحفرچاه های غیر مجاز
7-
تجهیزمزارع نمونه برای مدیریت مشارکت
8-
آموزش نیروی انسانی در مزرعه(مدیریت آبدرمزرعه)
9-
هماهنگی با بخشهای تحقیفات؛ترویج و اجراء برای انتقال تکنولومرتبطبا مدیریت آب در مزرعه
10-
احداث و بازسازی کانالهای آب
11-
اجرای زهکشی داخل مزارع
12-
تسطیح اراضی و نوسازی اراضی
13-
حفاظت از خاک وپوشش گیاهی
14-
عملیات خاک ورزی
15-
عملیات کشت جویجه ای
16-
ترویح تکنولوژی کاشتمکانیزه
علاوه بر موارد فوق آرام کردن نزاعها؛مدیریت نگهداری وحفاظت کانال پساز بازسازی و تامین نیروی انسانی حضور تشکلها را پر رنگتر می کند.
امید است بهاین فرمایش خداوند که می فرماید"همه چیز را از آب زنده گردانیدیم"توجه نموده وآب رارمزبقاء؛حیات وسخن زندگی بدانیم و در اجرا وپی گیری موارد فوق کوتاهی نکنیم که هرکجا آب باشد آبادانی هم خواهد بود

نتیجه تصویری برای کشاورزی پایدار

نویسنده: سيد بهنام خادم (کارشناس مديريت آب وخاک)
 
blog comments powered by Disqus
بازدید: 7965

 

تماس با پارسه

آیا سوالی دارید ؟احتیاج به مشاوره و راهنمایی دارید ؟

در مورد هر موضوعی به ما ایمیل بزنید و همان لحظه پاسخ
خود را در یافت نمایید.

ایمیل های ارتباطی:

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

تلفن: 66140270_66289247 ( 9821+)

موبایل: 09125115420

 آدرس :  تهران _ بازارآهن شاداباد _مجتمع تجاری بهاران 1 _
بلوک 35 _ پلاک 7

اهداف فروشگاه پارسه  با هدف ارائه خدمات مناسب در زمینه خدمات لوله و اتصالات تاسیس شد. غلامی

لینک های مهم

 


 

لینک های مرتبط

ایستگاه

سامان هاست

هدایای تبلیغاتی

looleh.ir